Schuldgevoel (brief aan mijn moeder)

Lieve mam,

Gisteren huilde ik niet, vandaag wel om wat vooral Charléne jou heeft aangedaan met haar eeuwige verwijten. Niemand staat zo vaak op foto als zij en haar zoon, valt me op nu ik je laptop aan het opschonen ben. Je was altijd met ons bezig en met je zus Clara.

Charléne zou eens een blik moeten werpen op je laptop. Dan nog zou ze niet snappen hoeveel je van ons hield. Ik ga dit wel laten weten aan Robert en Carine in de hoop dat ze er een schuldgevoel aan overhoudt waar ze nooit meer vanaf komt. Een schuldgevoel dat nog groter is dan wat jij met je meedroeg.

Hondenoppas tot de dood
Veel van mijn huilbuien komen doordat ik me schuldig voel. Ik heb je niet proberen te beschermen tegen de verwijten en manipulaties van je dochters. Dat je de honden ‘leuk’ moest vinden, terwijl je niet van dieren hield, en je ze zelden bij naam noemde, behalve als je ze fotografeerde. Ik weet niet eens of je het handenbinders vond die je beletten erop uit te gaan. Alleen in de laatste maanden van je leven raakte je al in paniek als je maar dacht dat ze naar buiten zouden zijn gegaan. En dat terwijl ik zeker wist dat de voordeur dicht zat. Je kon het niet meer aan, maar dat interesseerde je dochter niet. Je bleef gegijzeld als hondenoppas tot de dood erop volgde.

Gemangeld
Soms dacht ik de laatste twee jaar dat je aan het begin stond van dementie. Je werd een leven lang gemangeld en gebruikt, maar ik heb geen idee of je dat erg vond. Je aanvaardde het als je lot, omdat je lage zelfbeeld je influisterde dat alles jouw schuld was. En je dochters zorgden er met hun verwijten en manipulaties wel voor dat je bij hen in het krijt bleef staan en je alles deed wat ze vroegen.

Verwijten
Met name Carine ontnam je de laatste jaren alle ruimte om je eigen gang te gaan door permanent een hond bij je te stallen en vijf en soms zes dagen per week je huis over te nemen. Charléne bleef je tot kort voor je dood bestoken met verwijten over: ’te weinig aandacht’. Een paar weken mantelzorg maken dat niet goed. En ik? Ik was er niet.

Stiefkinderen
Gek is dat mensen als Tony en Erik je op handen droegen, terwijl je voor je twee stiefkinderen toch echt niet goed was. Om jou te behagen was Theo bereid zijn kinderen uit eerste huwelijk te verloochenen en mij voor te trekken. Niki was ‘maar een kind van de spinazie-academie’ en Peter werd de kinderbijslag voor een uitwonende studerende onthouden.

Uit het oog, uit het hart, waarschijnlijk. Ik was een jaar of veertien en herinner me nog goed dat je het niet voor Peter opnam. Peter was een braaf kind. Niki is een ander verhaal, sinds ze op haar zesde van een tante hoorde dat jij haar moeder niet was. Altijd in de contramine, altijd theater maken, al was het meer met een zelfmoordpoging als aandachtstrekker of een spirituele band met een boyband.

Onterving
Gespleten gezinnen zijn er genoeg, inclusief huiselijk geweld, maar tussen je kinderen rot de tweespalt rustig door na je dood en die van Theo. En jouw autistische ex-man met losse handjes deed het erom door alle kinderen, inclusief mij te onterven, uitgezonderd jouw autistische jongste, Robert. Theo wist dat hij zo over zijn graf zou kunnen doorregeren. En hoe graag je ook wilde dat we het zouden bijleggen: met Charléne heb ik alweer gebroken en met Robert wil ik het contact pas weer overwegen als ik de tweede helft van mijn kindsdeel van hem krijg, zijnde ruim 20.000 euro. Hoewel we allemaal onder Theo’s tirannie geleden hebben en ik nog het minst, laat ik het aan zijn geweten over of hij de anderen compenseert. Zolang ik geen geld gezien heb, laat ik ook hem links liggen, nadat je huisje ontruimd is en je financiën afgewikkeld zijn. Jij hebt er geen last meer van.

Veel liefs,

Tuur

PS: Nog wel twee mooie boeken gekocht van je bol.com-tegoed dat ik je nog voor je verjaardag had gegeven, nog maar vier maanden geleden. Je had Dickens gekocht. Toen las je nog, wat je in je laatste weken niet meer deed. Je wachtte op Carine begreep ik; je voelde je in de steek gelaten als ze uit werken ging, was verward en huilerig en poepte jezelf onder, zonder dat je jezelf kon verschonen. Je ging in je badje zitten. Dat heb ik opgemaakt uit een paar zinnen van Carine en Charléne. De zorg moet de laatste twee maanden onnoemelijk zwaar voor Carine geweest zijn, maar dat krijg je ervan als thuiszorgweigeraar.

Dat lucht op voor nu, mam. Hoef ik misschien niet te huilen in bed, straks.

Rust zacht en tot morgen,

Tuur