Lieve mam,
Vandaag had ik een eerste gesprek met Jacoba die tachtig is en vrijwillig rouwbegeleider vanuit Humanitas. Ze hoorde zelf pas op haar vijftigste dat haar vader zelfmoord had gepleegd toen ze twee jaar oud was. Daardoor kwam ze in een verlaat rouwproces terecht. Als rouwbegeleider en is ze nu aan mij gekoppeld.
Na het gesprek gisteren met je oudste kleindochter over de knechtende rol van Carine, ging het vandaag ook over mijn onmacht daar iets tegen te doen. Over hoe ze alomtegenwoordig was, zelfs als ze er niet was, al was het maar door een hond bij je te stallen, waardoor je geen kant op kon.
Airbag
Ik trok de vergelijking tussen haar dwingende aanwezigheid en een airbag die binnen een paar seconden mijn ruimte om bij jou te zijn kon vullen en die alle gezelligheid wegblies. Jacoba begreep de vergelijking. Ik gaf het voorbeeld dat ik op een zondagavond bij je zat en Carine binnenstapte met de mededeling ‘dat haar zoon zelfmoord wilde plegen’ en dat mij vervolgens niets restte dan weg te gaan. Ook heb ik de anekdote verteld hoe zij je had wijsgemaakt dat het personeel tassen steelt van kamers in het zorghotel en hoe je daarover in paniek raakte terwijl we redelijk gezellig zaten te eten. Of die keer dat zij en haar zoon zo’n stennis in jouw kleine huisje hadden getrapt dat jij in shock naar het ziekenhuis moest worden afgevoerd. Hoe je werd misbruikt als hondenoppas en je jongste dochter je een half leven lang verwijten maakte. Het leidde ertoe dat ik steeds minder bij je keam, omdat er geen ruimte meer was; niet voor mij en niet voor je twee jongste autistenkinderen.
Schuldgevoel
Hoe ze je bonden aan je schuldgevoel en zo de rol overnamen van je ex-echtgenoot. Ze leek oprecht met me te doen te hebben, toen ik zei me schuldig te voelen over het feit dat ik nooit iets gedaan heb om je te beschermen. Ik hoefde maar één keertje te huilen, maar dit is het ergste besef dat ik heb.
Zorgweigering
Net als met je kleindochter gisteren, kwam de zorgweigering nog aan de orde waardoor je geen hulp kreeg als Carine uit werken was en je in arren moede, maar in je badje noest gaan zitten als je jezelf had ondergepoept. Blijkbaar kon of durfde je ook niemand meer te bellen. Het is vreselijk om dit alles zo onder elkaar te lezen, temeer Carine je naar eer en geweten heeft gemanipuleerd en verzorgd, waarmee ik wil zeggen dat ze nooit kwade bedoelingen heeft gehad. Ze heeft alleen de desastreuze gevolgen voor jou nooit ingezien, zeker niet in de eindfase van je leven. Ik heb ook niet willen weten wat mijn wegblijven voor jou betekende en daar kom ik ook niet meer achter. Ik kan alleen vrede vinden als ik de mooie momenten met jou voorrang leer geven. Tot die voorlopige conclusie zijn Jacoba en ik wel gekomen. Volgende week komt ze weer.
Veel liefs,
Tuur
PS: In 2018 sloot je een mail af met: ‘Lieve groetjes van oma speelgoed’. Blijkbaar was dat je bijnaam geworden onder de kleinkinderen, omdat je er een hele vliering vol mee had. Er spreekt waardering uit voor jou in je rol als oma en dat troost me een beetje.