Lieve mam,
Na ruim zes weken, heb ik de laatste drie dagen eindelijk wat minder gehuild. Ook sommige herinneringen die me in de eerste week steeds aan het huilen maakten, bijvoorbeeld, zoals je met je kleine, uitgeteerde lijf in het grote hospice-bed lag met je smalle koppie opzij. Net een klein oud vogeltje. Ik kan het nu al opschrijven zonder te gaan huilen.
De tijd lijkt afstand te scheppen. Wat niet veranderd is dat alles wat ik doe zinloos lijkt, behalve brieven aan jou schrijven. Dat de wereld leeg is zonder jou. Jouw wereld bestond uit je huisje met zijn vele kinderfoto’s, schilderijen en hang naar nostalgie. Als je geen dvd’s van ‘Ontdek je plekje’ keek of over de Tweede Wereldoorlog dan wilde je met ons familiefilmpjes kijken van ons of van de kleinkinderen, bijna allemaal door jou gemaakt.
Wallace en Gromit
We wilden dat nooit, omdat het ons somber stemde en ons met de neus op het feit drukte dat wij ook oud werden. Je begreep het niet, of vond het niet leuk dat we jouw tijdverdrijf niet wilden delen. Wallace en Gromit vond ik ook leuk met zijn: ‘De wereld is van kaas’ en zijn vreemde accent. Daar vonden we elkaar en het was jouw soort humor.
Gedenkboek
Ik ben eens op de wc gaan zitten toen je een filmpje wilde gaan afspelen van de lokale tv over een gedenkboek dat ik geschreven had in de jaren negentig. Behalve dat ik het van haver tot gort ken, beschouw ik het als een half mislukt project, waarvoor ik me tot de dag van vandaag schaam. Het drukwerk was waardeloos, omdat ik het had overgelaten aan iemand die er, bij nader inzien, geen verstand van had. En mijn lieve opdrachtgever, liet mij het drukwerk niet eens op eigen kosten overdoen. De ergste straf die hij mij kon geven: levenslange schaamte. Hij maakte er geen woord aan vuil en ik ook niet.
Trots op je zoon
Ik heb er nog steeds moeite mee als ik Wim spreek. En jij, die me het promo-filmpje met deze lieve man wilde laten zien, wreef zonder het te weten mijn schaamte er nog dieper in. Jij was trouwens degene die de lokale tv erbij gehaald had, omdat je trots was op je zoon. En ik kon je niet uitleggen waarom het filmpje me zo tegenstond. Hoe kon ik mijn trotse moeder uitleggen dat er niets was om trots op te zijn, omdat ik een boek had afgeleverd dat er niet uitzag? Tot het afgelopen was, ben ik op de wc gebleven en daarna gingen we weer over tot het gesprek van de dag.
Veel liefs,
Tuur
PS: ik was deze brief begonnen, omdat de leegte die ik voel ook voor je huisje geldt. Vanavond ga ik nog één keer grofvuil buiten zetten: je plastic badje waar je graag in zat, je gesloopte tuinbankje en lege schilderijlijsten, allemaal kleine stukjes van je identiteit die ik help slopen en uitwissen. Drie dagen geleden had ik dit niet kunnen opschrijven zonder te gaan huilen, nu wel.
Hier een filmpje dat goed laat zien hoe de toon van de gesprekken tussen mam en mij was en dat ze altijd in nostalgische sferen verkeerde. Het eerste deel van het gesprek gaat over een kalverliefde.