Lieve mam,
Vandaag ben ik op vrijwilligerswerk uitgegaan om weer iets van zin in het leven te vinden nu jij er niet meer bent. Iets met computerhulp om onder de mensen te komen.
Ik was nogal spraakzaam en degene die ik tegenover me had, wilde weten wat mijn achtergrond was, wat ik gestudeerd had en wat voor werk ik had gedaan. Aan het eind van het gesprek veronderstelde hij dat ik problemen had met luisteren en zei dat ik door hem heen had gepraat.
Luistervaardigheid
Ik dacht dat ik aardig aan mijn luistervaardigheden had gewerkt de laatste jaren. Ik ben hier vaker op gewezen. Niet genoeg dus. Lijk ik toch meer op Bert dan ik had gehoopt en heb ik nog wat te leren. Niet fijn om te horen, maar ik heb er het zwijgen toe gedaan. Mezelf rechtvaardigen of verdedigen heeft geen zin. Van open-zijn ging ik in dezelfde seconde op slot. Jij zou iets zeggen als: ‘Kan jou die stomme lui schelen’. Feedback of opbouwende kritiek gaf je nooit. En inderdaad: ik heb geleerd om laconiek in het leven te staan. Ik heb niets van die mensen aan en niets van hen nodig als ze me zo beoordelen. Dat heeft waarschijnlijk te maken met mijn aangeboren handicap. Uit zelfbescherming heb ik geeerd om alle commentaar in eerste instantie van me af te laten glijden, hoe bont die ook is. Als het nut heeft er iets mee te doen, dan doe ik dat.
Zwijgrecht
Ik had hem kunnen vragen een voorbeeld te geven om van te leren. Heb ik niet gedaan om de eer aan mezelf te houden en misschien omdat ik dat te confronterend vond. Volgende keer meer mijn mond houden, vragen stellen en het woord aan hen laten. Kan ik ook geen fouten maken. Het zwijgrecht is immers het belangrijkste recht dat je hebt, heb ik van mijn advocaat geleerd. Nu nog in praktijk brengen. Hier wreekt zich misschien dat ik sinds jouw dood zo weinig aanspraak heb. Ik ben zo verdrietig, mam.
Rijstwafels
Ik heb zelfs rijstwafels gekocht. Daar zitten weinig calorieën in, zodat vasten misschien makkelijker wordt als ik geen uitweg meer zie. Van het weekend proberen in hoeverre ze het hongergevoel dempen, samen met water of suikervrije tonic. Ze zijn zo droog dat ze met water, koffie, thee of tonic flink zouden moeten uitzetten in mijn maag. Het lijkt me een interessant experiment om uit te zoeken of stoppen met eten, ofwel in hongerstaking gaan, doenlijk is. Jij, Bert en Theo stopten alle drie met eten voor je doodging. Ik heb goede voorbeelden, maar waarschijnlijk is niet-eten moeilijker vol te houden als je gezond bent. Van’t weekend oefenen, misschien bevalt het totaal niet en wordt het hongergevoel ondraaglijk, ondanks sponsgeworden rijstwafels. Vandaag ga ik in elk geval iets lekkers maken: in wijn gestoofde bloemkool en broccoli met kaas. Dat eet ik graag.
Computerhulp
Met de computerhulp langs deze weg wordt het niets en ik vind het niet erg. Anders had ik naar één of ander verweg-buurthuis gemoeten. Als ik jou toch nog maar één keertje met je laptopje mocht helpen mam, zou ik niet ongeduldig zijn, omdat je me niet snapt. Daarna zou ik met je meegaan, hoever dat ook is.
Heel veel liefs en tot later mam,
Tuur
PS: Vandaag is weer een wanhoopsdag en ik weet niet waaraan dat ligt. Het begon na dat gesprek: huilen in de supermarkt, huilen op de fiets en huilen achter de computer en waarschijnlijk huilen tijdens het koken. Gisteren trouwens je jongste dochter nog een e-mail gestuurd, bedoeld als definitief afscheid. Ik eindigde met: ‘Het ga je goed’ en hoop dat ze een goed verstaander is en niet plotseling voor mijn deur staat. Ik vond dat ze moest weten dat we hetzelfde denken over de kwalijke rol van je andere dochter in jouw leven en dat ze ons beider ruimte om bij jou te zijn, heeft ingepikt. Misschien troost het Charléne. Bevestiging is voor haar het hoogste goed, dus waarschijnlijk is ze er blij mee. Ik hoef het niet te weten.