Lieve mam,
Vandaag een groot deel van je huisje ontruimd met Erik die een klein aanhangwagentje heeft. De kastjes uit je slaapkamer en badkamer zijn nu ook weg. Ook de tv van boven is naar het elektronica-afval.
Hoog aan de muur van je woonkamer hangt nu nog de grote gelakte schaal die ik als kind van serpentines heb gemaakt. Is me nooit opgevallen. Ik dacht dat de hele set in de kast lag en dat ik die al had meegenomen. Hangt zo hoog dat hij alleen met een trapje kan worden weggehaald.
Definitief
Je dood voelt steeds definitiever nu: alles klinkt hol en galmt, nu al je spulletjes weg zijn. De tweede-hands komt nog je twee ‘antieke’ kasten halen, je boeken en misschien je tafeltjes, en de rest is voor het grofvuil. Robert moet misschien ook nog wel een busje huren: je bed is er nog en je kinderbedje staat nog vol lijsten en kunstwerken waarvoor we geen bestemming weten.
Je vliering is ook pas halfleeg. Ik moest veel huilen vandaag, maar wilde het niet steeds laten merken aan Tony. Erik en Carine, dus huilde ik buiten of boven. Carine vroeg toch of ik ‘het weer te kwaad had’. Ik ben en blijf een moederskindje. Ik weet nog dat ik veel huilde toen ik als kind in het ziekenhuis lag voor een achillespeesoperatie of toen je vanwege een postnatale depressie in een psychiatrische kliniek zat. Het is nu niet veel anders: ik huil, omdat ik je mis, maar nu in de onontkoombaarheid dat ik je nooit meer zal zien. De wanhoop is dezelfde als toen, denk ik. Het huilen wordt ook niet minder; eerder erger.
Koken
Ga nu tegen heug en meug koken: aardappels met in wijn gestoofde broccoli met kaasgratin erover. Vind ik normaal gesproken lekker, maar net als muziek luisteren, lezen of tv-kijken, heb ik ook daar geen zin meer in. Ik maak nog eens per week iets; de laatste nasi was prima gelukt. De rest van de week doe ik af met yoghurt met muesli en een boterham met kaas. Zo kan het niet blijven.
Lennaert Nijgh
Las nog dat Lennaert Nijgh zijn ouders twee jaar na hun dood volgde. Ik zocht het op, omdat het me een ideaal scenario lijkt en me zoiets was bijgebleven. Ik dacht 23 jaar geleden blijkbaar al: ‘Dat wil ik ook wel.’ Ik hield het leven wel vaker voor gezien, bijvoorbeeld na de dood van mijn beste vriend en de liefde van Lia die daarop volgde. Ik had een psychiater en anti-depressieva nodig om de zon weer in het water te zien schijnen, maar het gevoel van verlies bleef latent aanwezig. En nu dan het grote, finale verlies van jou. Ik ben geen zelfmoordenaar mam, maar als ik het einde de komende tijd netjes voorbereid met een testament en euthanasieverklaring, hoop ik op het Lennaert Nijgh-scenario, tenzij er een wonder gebeurt, zoals de ontmoeting met Lia in 1996, maar zijn wonderen voor herhaling vatbaar en herken ik ze nog?
Veel liefs en tot later mam,
Tuur
PS: Ik las trouwens nog een paar stukjes van jouw e-mailcorrespondentie naar aanleiding van de hate-mail van Carine, richting Theo van een jaar of wat geleden. Ik heb het maar niet bewaard. Ik vond het van beide kanten wartaal, inclusief wat ik van Carine zelf las. Het bekende liedje: dat ‘Theo je bedreigde en Carine ertussen sprong om jou te beschermen’. Het ging over Theo’s boosaardige karakter en dat Carine desondanks van hem geprofiteerd had. Verwijten over en weer. En Theo sloeg jou, bedreigde jou en ‘nam’ wat jij hem waarschijnlijk maar mondjesmaat wilde geven. Je moest hem immers niet en zijn kinderen evenmin, al heb je me wel eens verteld dat je zeker in het begin van je huwelijk wel je best deed. Daar twijfel ik niet aan. Je voelde je immers gedwongen uit vrije wil in het huwelijksbootje te stappen en moest wel meevaren. Zo maakte je er het beste van. Je werd het schuldeloze slachtoffer van een brute autist. Je dochter was maar al te bereid in dit verhaal mee te gaan, omdat je zo levenslang bij haar in het krijt bleef staan. Je schuldgevoel in leven houden, dat konden je dochters als de beste: de een kreeg alles van je gedaan, aan de ander moest je levenslang bewijzen dat je een goede moeder was. Je moest per sé naar haar toe komen, alleen maar om te bewijzen dat je aandacht oprecht gemeend was. En nu ben je er niet meer om gemanipuleerd te worden. Ik huil alleen maar om je en het wordt elke dag erger. Sorry, mam, ik heb aardappels geschild, dus ik ga echt eten maken. Heb sinds vandaag ook vier verhuisdozen, een houten koffer en een aktentas met persoonlijke spulletjes staan. Ben benieuwd wat erin zit, maar eerst ga ik alles wat op je laptop stond en over is na het verwijderen van doublures, herordenen en verdelen over ons gezin en aan je zus geven. Wat zij ermee doen, is mijn zaak niet. Blijft dat het ontmantelen van je liefdevol bewaarde boeltje een verschrikking is.