Dag lieve mam,
Vandaag vond ik Theo’s huwelijksaanzoek aan jou. Het is nog erger overhaast dan ik al dacht. Zijn aanzoek dateert van 8 januari 1963, dus van twee maanden voor je huwelijk. Je hebt er geen gras over laten groeien, want in de tussentijd moet je ook nog zwanger zijn geraakt van Carine.
Zelfs als je gewild had, zou je geen bedenktijd meer hebben gehad om op Berts huwelijksaanzoek op-de-valreep te gaan. Je moet binnen een maand na dit aanzoek al weer zwanger geweest zijn en als je snugger was, wist je op je huwelijksdag al dat je menstruatie was uitgebleven. Je moet wel erg veel haast hebben gehad om bij je ouders weg te komen. En dat je in marchandeur Bert c.q. mijn verwekker geen fiducie meer had, nadat hij je zes jaar aan het lijntje had gehouden, begrijp ik volkomen. Maar toch. Ik heb ook ergens gehoord dat Theo je dronken gevoerd zou hebben om je bereidwillig te stemmen of je verzet te breken, voor ‘de daad’. Ik denk van je zus. Mij stond bij dat Theo’s huwelijksaanzoek uit november 1962 stamde. Dit vind ik nog wranger.
Zakelijk voorstel
Theo heeft altijd gezegd dat hij verliefd op je was; omschreef je als een ‘diasmantje’, terwijl hij zijn eerste vrouw een ‘parel’ noemde in zijn korte biografie, maar dit aanzoek is nog zakelijker dan ik me had voorgesteld. Hij zag in jou zelfs een ‘compagnon in zijn pas opgerichte zaak’. Ik neem aan dat het over de wasmachineverhuur ging.
Invalkracht
Dat zou wat geworden zijn: een zakelijk verbond tussen een autist en een chaoot als jij. Jullie konden met z’n tweeën niet eens een samengesteld gezin op orde en in het gareel houden.
Ik heb pas op je sterfbed begrepen, toen we het over Janie en je klasjes hadden, dat je een goede onderwijzeres was geweest, die anderhalf jaar dat je invalkracht was in Moerkapelle en Utrecht (de lagere school waarop je zelf had gezeten, vlak bij de Bolksbeekstraat). Je had hart en was zorgzaam voor je leerlingen. De intieme foto van jouw en Janie is veelzeggend.
Je zei ook nog dat je het toch niet echt had gemist toen ik opperde of je niet beter onderwijzeres had kunnen blijven dan hals-over-kop moeder worden.
En Theo kon alleen maar een vrouw krijgen als hij haar afhankelijk van zichzelf had gemaakt. Zo zal het ook wel met zijn eerste vrouw gegaan zijn die 18 was toen ze Peter kreeg, jouw latere stiefzoon. Zijn derde-huwelijkse importbruid uit Brazilië kon sowieso geen kant op.
Wat heb je jezelf tot twee keer toe in de nesten gewerkt ma, met een rothuwelijk en een gemanipuleerd leven tot gevolg, voortgezet door je eigen dochters. Toch hoop ik dat je tussendoor een beetje gelukkig bent geweest. Ik had je willen vragen wat je mooiste herinnering was, zoals ik bij Theo heb gedaan. Ik durfde niet, of ben het vergeten, omdat ik van je jongste zoon vooral niet de suggestie mocht wekken dat je dood zou gaan. Waarom eigenlijk niet? Je had toch de kracht en energie niet meer om in paniek te raken in je laatste levensdagen.
Tot later mam. Ik ga even verder met het opschonen van je foto’s.
Veel liefs,
Tuur