Lieve mam,
Bij het opschonen van je computer, vond ik een filmpje waar je op stond in winters Callantsoog, goed ingepakt en met muts op. Je zei het prettig te vinden op het strand, ondanks de kou. Aandoenlijk je te zien lopen en te horen praten. Natuurlijk moest ik huilen
.
Steeds meer dringt tot me door, hoe eenzaam je de laatste jaren moet zijn geweest, ondanks de dagelijkse aanwezigheid van je dochter en zeker het laatste jaar toen je steeds minder mobiel werd. Ik vermoedde het wel, probeerde zelfs een bezoekvrijwilligster te vinden, buiten je medeweten om, maar voelde me vooral gedwarsboomd door Carine, Je zus Clara gaf gisteren juist aan blij te zijn dat je dochter na werktijd vrijwel altijd bij je zat. Ik denk dat Clara gelijk heeft. Desondanks moet je, ondanks hond, waarmee je opgezadeld werd, ten prooi zijn geweest aan verveling, gezien het zinloze geklooi met je digitale foto’s. Op mij heb je nooit een beroep gedaan en je klaagde niet. Ik betwijfel steeds meer of ik überhaupt iets voor je had kunnen doen. Dat verzacht niet dat ik de laatste twee maanden van je leven verstek heb laten gaan.
Aandachttrekkerij
Wat ook blijft staan is dat Carine mijn ruimte om bij jou te zijn, heeft ingenomen. Als het even gezellig was, kon ze plotseling binnenvallen met een verhaal dat haar jongste zoon ‘zelfmoord wilde plegen’. Pure aandachttrekkerij, waarmee ze de aandacht op zich vestigde, jouw angst aanwakkerde en de sfeer verziekte. Weggaan was mijn enige optie. Ik ben het eens met je jongste dochter Charléne. Wij waren beiden niet tegen Carine opgewassen. Tot je stervensfase, waarin je steeds afhankelijker van je dochter werd, viel dat niet zo op, omdat ik als liefdeskind als vanzelf op je aandacht kon rekenen.
Vragen aan je zus
Dinsdag fiets ik naar Clara om een bakje familiefoto’s te brengen, waarbij ik niet van plan ben aan te roeren dat ik in je laatste levensfase vrijwel afwezig was. Geen zin me te verantwoorden of verwijten te oogsten. Ik besef zelf al te goed dat ik in jouw belang, je dochter had moeten passeren en desnoods negeren. Ik heb vooral een paar vragen aan Clara over jou, bijvoorbeeld of je vanuit je jeugd een laag zelfbeeld hebt meegenomen het latere leven in. Werd je gepest op school misschien? Of zij weet wat je mooiste herinneringen waren, want dat ben ik je op de valreep vergeten te vragen. Hoe kan het dat je een levenlang kinderlijk naïef bent gebleven?
Borderlinestoornis
De meest logische verklaring lijkt me plotseling dat je een ernstige Borderline-stoornis had, net als mijn ex-vriendin Ava, zonder dat die ooit geconstateerd is. Zij is ook extreem naïef, makkelijk te beïnvloeden, had slechts één vriendin en mist elk vermogen tot zelfkritiek. Het zou ook verklaren waarom jij je hele leven schuldeloos slachtoffer hebt gevoeld, met name van je ex-echtgenoot en dat je zo makkelijk te manipuleren was, in extremis door mijn verwekker. En het kan verklaren waarom je nooit in je leven een fout hebt toegegeven, voor zover ik me herinner. Ik denk dat ik je een jaar of twee terug nog heb gevraagd of je ooit gewaarschuwd bent voor de vader van je drie jongere kinderen. Ik wist dat dit gebeurd moest zijn, maar je ontkende aanvankelijk. Pas bij het afscheid aan je voordeur gaf je toe dat je was gewaarschuwd door je zus Clara die door Theo zou zijn aangerand, en door Theo’s voormalige schoonzus. Een gewaarschuwd mens telt voor twee, zou je zeggen, maar een naïeveling misschien niet. Als ik met terugwerkende kracht nog iets van uitsluitsel zou willen hebben, dan moet ik deze brievenreeks laten lezen door een gespecialiseerd psycholoog. Als ik uitgeschreven ben, ga ik dat zeker doen.
Tot later mam, als ik bij Clara ben geweest.
Tuur
PS: Ik ben heel erg benieuwd wat zij te vertellen heeft.
Nadat ik je weer even gezien en gehoord heb op het filmpje, ineens weer veel gehuild, vanmiddag en vanavond. Ik weet soms niet hoe ik verder moet zonder jou, maar zolang ik blijf ademhalen zit er niks anders op. Heb heel praktisch Xylametasol in huis gehaald, zodat ik niet met verstopte neus hoef te gaan slapen als ik wanhopig ben. Dat spul werkt altijd. Moet ik niet te vaak wanhopig huilen, want je mag het maar een week achtereen gebruiken. En vanavond geprobeerd de voetbalsamenvattingen te kijken, iets dat me tot vorig seizoen vermaakte. Dat lukt niet meer en vorige week ook niet. Volkomen oninteressant. Het enige wat ik nog kan opbrengen, behalve jouw digitale nalatenschap op orde brengen, is af en toe voor mezelf koken en het 8-uurjournaal kijken. Lezen lukt niet, muziek luisteren lukt niet. Er is feitelijk weinig veranderd, behalve dat ik vandaag veel meer hulde dan de afgelopen twee weken. Hopelijk ben ik niet weer terug bij af. Het schrijven aan jou troostte me de afgelopen tijd juist een beetje.